Karike.com je društvena mreža koja ti nudi priliku da komuniciraš sa svojim prijateljima, upoznaš nove ljude, saznaš šta drugi misle o tebi i postaneš zvezda! Za korišćenje sajta uloguj se ili registruj! Besplatno je...
jacky blog
 
Hemija ljubavi - Feromoni


Da li ste, ili ste bili, zaljubljeni? Ukoliko jeste, da li bi svoja osjećanja
 opisali kao "zavisnost"? Pozitivan odgovor nije pogrešan, jer naučnici tvrde
 da se i u slučaju narkomanske zavisnosti i ljubavnog zanosa u našem organizmu
odvijaju slični hemijski procesi.Dijagnoza: Ljubav je hemijska zavisnost koja se razvija kako bi se osigurao produžetak vrste

Osjećanje ljubavi donosi energiju, dobro raspoloženje i motivaciju. Za to su odgovorne
hemikalije, kažu naučnici, koje jure mozgom zaljubljenih ljudi i imaju više funkcija,
 ali osnovni cilj im je produžetak vrste. Upravo hemikalije nas tjeraju da oformimo
porodicu i imamo potomke. Kad se to desi, sastav hemijskog koktela se mijenja kako bi
ohrabrio partnere da ostanu zajedno i udruženim snagama podižu potomke. Na neki način,
može se reći da je ljubav hemijska zavisnost koja se razvija kako bi se osigurao
produžetak vrste.

Požuda

Psiholozi smatraju da postoje tri vrste, ili faze, ljubavi: požuda ili erotska strast,
 zatim privlačnost, ili romantična strast, i privrženost, ili posvećivanje. Jaka veza
između dve osobe podrazumeva sve tri faze. Ponekad, međutim, radi se samo o požudi, bez
 prave ljubavi. Kod tinejdžera, odnosno stasalih pubertetlija, hormoni estrogen i
testosteron postaju po prvi put aktivni i razvijaju želju za iskušavanjem "ljubavi".
Želja ili požuda igra važnu ulogu ne samo tokom puberteta, već i tokom cijelog života.
U razvijanju požude prema nekoj osobi učestvuju i feromoni, fizički izgled i projekcija
željenih karakteristika partnera. Feromoni su složena organska jedinjenja ogovorna za
prijenos hemijskih poruka između jedinki iste vrste. Riječ "feromon" je grčkog porijekla i
nastala je od riječi "pherein" i "hormone", što znači "nosilac uzbuđenja".

Prvi feromon je identifikovan 1956. godine u vidu moćnog sredstva za seksualno privlačenje
leptira svilene bube. Tim nemačkih naučnika radio je na njegovom izolovanju čitavih 20
godina. Naime, naučnici su jedinjenje ekstrahovali tek pošto su sa vrha abdomena 500.000
primeraka ženskih leptira uklonili određene žljezde. Pokazalo se da su minijaturne količine
 ovog jedinjenja dovoljne da nateraju muške primjerke leptira na sumanuto mlataranje krilima
i seksualnu igru.
Naučnici su iskoristili ovako jasan signal u postupku prečišćavanja feromona. Korak po
korak, uklanjane su sve strane supstance iz ekstrakta, čime se količina potrebna za
pobuđivanje reakcije kod mužjaka neprestano smanjivala. Čisti feromon je nazvan "bombikol",
 na osnovu naučnog imena za leptira svilene bube "Bombyx mori", iz kojeg je ekstrahovan.
Bombikol je muškim primercima leptira značio isto što i otvoreni poziv "dođi kod mene!".

Droga

Majkl Odent iz Londonskog centra za osnovno zdravstveno istraživanje smatra da endorfini
proizvode "zavisnost kao droga". Zbog toga postoje osobe kojima je taj amfetaminski nalet
 dopamina, norepinefrina i feniletilamina neophodan. Pošto tjelo vremenom stiče toleranciju
 spram ovih hemikalija, "ljubavnim narkomanima" je neophodno nešto više da bi se "uradili".
 Oni srljaju iz veze u vezu da bi dobili svoj "fiks".

Kod sisara, međutim, naučnici su naišli na još veće probleme. U poređanju sa insektima,
 čije je ponašanje stereotipno i veoma predvidivo, sisari su nezavisna, svojeglava i
složena stvorenja. Njihovo ponašanje se često veoma razlikuje od jedinke do jedinke i
ne može se uvek jasno definisati. Pokazalo se da feromoni kod sisara predstavljaju
individualne "otiske", koji se mogu naći u urinu ili znoju i koji diktiraju seksualno
ponašanje i privlačnost prema suprotnom polu.

Feromoni pomažu jedinkama određene vrste da pronađu i odaberu partnera sa imunim sistemom
 dovoljno različitim od njihovog vlastitog, kako bi osigurali zdravo potomstvo. Sisari
registruju feromone pomoću specijalnog, tzv. vomeronazalnog organa (VNO), smeštenog u nosu.
 Organ je neophodan, jer feromoni nemaju miris.


feromon: "Nosilac uzbuđenja"

Postojanje ljudskih feromona otkriveno je u uzorku znoja 1986. godine, u Centru za hemijska
 čula u Filadelfiji. Interesantno je da su VNO pronađeni samo kod nekih, ali ne i kod svih
ljudi. Međutim, iako VNO nije prisutan kod svih ljudi - a možda i ne funkcioniše ni kod
onih koji ga imaju - još uvek postoje dokazi da miris predstavlja važan aspekt ljubavi
(pogledajmo samo industriju parfema).

Rješeni da ispitaju stvar, naučnici su sproveli eksperiment u kojem je grupa žena mirisala
 majice grupe muškaraca sa zadatkom da odabere majicu koja je najviše privlači. Pokazalo
se da je, kao i u životinjskom svijetu, većina žena odabrala majicu muškarca čiji se imuni
 sistem najviše razlikovao od njihovog vlastitog.

Romantika i vezivanje

Ukoliko veza napreduje, nakon početne požude slijedi privlačnost. Kad privlačnost ili
romantična strast stupe na scenu, ljudi često gube sposobnost racionalnog rasuđivanja
- bar kad je reč o objektu privlačenja. Zaljubljeni su obično nesvjesni mana koje bi njihov
 partner mogao da ima i zato se kaže da je ljubav slijepa. Partner se idealizuje i duboko
ukorenjuje u mislima zaljubljene osobe.

Preokupacija i poriv su sastavni deo ljudske prirode. U ovoj fazi, parovi provode mnogo
sati upoznavajući jedno drugo. Ukoliko privlačenje ostane jako kod oba partnera, obično
 nastupa treća faza - vezivanje.
Vezivanje ili posvećivanje je trajna i prava ljubav. Ova faza mora da bude dovoljno jaka
 da izdrži mnoge probleme i smetnje. Razna proučavanja su pokazala da idealizacija voljene
 osobe jača vezu koja se upostavlja tokom poslijednje faze ljubavi. Tako su psiholozi sa
Teksaškog univerziteta u Ostinu pronašli da idealizacija drži ljude zajedno i čini ih
sretnijim u braku. Glavnu ulogu ovde igraju oksitocin, vazopresin i endorfini - hemikalije
 koje se oslobađaju tokom vođenja ljubavi.


Amorologija

Naučnici polako otkrivaju sve više i više o ulozi hemikalija koje struje mozgom i tijelom
zaljubljenih, bilo u periodu zaljubljivanja ili kod dugoročnih veza. Prvi simptomi
zaljubljenosti često su ubrzan rad srca, crvenilo i znojavi dlanovi. Istraživači kažu da su
za simptome odgovorna hemijska jedinjenja dopamin, norepinefrin i feniletilamin, koja se
oslobađaju u zaljubljenoj osobi.

Dopamin se smatra "hemikalijom zadovoljstva", jer proizvodi osjećaj blaženstva. Norepinefrin
 je sličan adrenalinu i proizvodi ubrzan rad srca i uzbuđenje. Helen Fišer, antropolog sa
Univerziteta Rutgers i jedan od "istraživača ljubavi" smatra da ljudsko tijelo oslobađa
ljubavni koktel hemikalija "samo kad se ispune odgovarajući uslovi, muškarci ih brže
proizvode od žena, zbog njihove više vizuelne prirode".

Istraživači su primenili instrumentalnu tehniku funkcionalnu magnetnu rezonancu za
posmatranje mozga zaljubljenih u momentu dok gledaju fotografiju sa objektom provlačenja.
Rezultati su pokazali da u oblastima mozga sa visokim koncentracijama receptora za dopamin
 dolazi do povećanog protoka krvi. Ovo je dovedeno u vezu sa stanjem euforije, čežnje i
zavisnosti.


Visoki nivoi dopamina povezani su takođe sa norepinefrinom, koji povećava pažnju,
kratkotrajnu memoriju, hiperaktivnost i nesanicu. Drugim riječima, parovi koji se nalaze u
 ovoj fazi ljubavi usredsređuju se uglavnom na odnos i na malo šta drugo.

Istraživači sa Univerziteta Koledž u Londonu nude alternativno objašnjenje za intenzivnu
usredsređenost i idealizirajući način gledanja u romantičnoj fazi ljubavi. Engleski
istraživači su, naime, otkrili da zaljubljeni imaju niže nivoe serotonina. Niži novi
serotonina karakteristični su za osobe sa opsesivno-kompulzivnim poremećajima, što možda
objašnjava zašto su zaljubljeni opsjednuti sa svojim partnerima.

Prilikom vođenja ljubavi u romantičnoj fazi, u organizmu se oslobađa oksitocin, koji
učvršćuje vezu. Prema istraživačima sa Kalifornijskog univerziteta u San Francisku, hormon
 oksitocin "povezan je sa sposobnošću održavanja zdravih međuljudskih odnosa i sa zdravim
 psihološkim razgraničenjem sa drugim osobama". Oksitocin je takođe doveden u vezu sa
vezivanjem majke prema bebi, kontrakcijama materice tokom porođaja i refleksom "pusti"
tokom dojenja.
Slijedeća hemikalija koja je povezana sa formiranjem dugoročnih, monogamnih odnosa je
vazopresin, hormon antidiuretik. Neki naučnici smatraju da se putevi oksitocina i
vazopresina ukrštaju sa putevima dopamina i norepinefrina čime bi se objasnilo zašto
strastvena ljubav blijedi kako rastu posvećenost i vezivanje.

I endorfini, prirodni tjelesni anestetici, takođe igraju ključnu ulogu u dugoročnim vezama.
Endorfini proizvode opšti osjećaj blaženstva, uključujući osjećaje smirenosti i sigurnosti.
 Kao i dopamin i norepinefrin, endorfini se oslobađaju tokom vođenja ljubavi, ali i tokom
fizičkog kontakta, vježbe i drugih aktivnosti.

Osjećaji strastvene ljubavi, međutim, gube vremenom na snazi. Proučavanja su pokazala da
strastvena ljubav blijedi brzo i gotovo potpuno nestaje nakon dve ili tri godine. Nivoi
hemikalija odgovornih za "ljubav koja zaborava nema" (adrenalin, dopamin, norepinefrin,
 feniletilamin, itd.) se smanjuju, a ljubljeni partner počinje da pokazuje mane. Zašto se
 partner promjenio?

U stvari, partner se vjerovatno uopćte nije promijenio, ali sad je zaljubljena osoba sposobna
 za racionalno gledanje. U ovoj fazi je veza ili dovoljno jaka da opstane, ili puca.
Ukoliko veza može da napreduje, uskaču druge hemikalije. Endorfini, na primjer, još uvek
obezbeđuju osećaj blaženstva i bezbjednosti. Oksitocin koji se još uvek oslobađa tokom
vođenja ljubavi proizvodi osjećaje zadovoljstva i privrženosti. Vazopresin i dalje igra
ulogu u vezivanju.
 


 
Interesantno
pozitivni glasovi: 8  |  negativni glasovi: 0

Napiši komentar:

PREDIVNO !!!!....+++++
#2, 05.12.2008 - 12:43
Hvala ti-;)) pozz
05.12.2008 - 13:57
tomislav91 (24)
svaka cast..msm ja imam drugaciji smisao razmisljanja,ali je ovo sasvim okkkk
#1, 05.12.2008 - 09:36
Hvala-;))) pozz
05.12.2008 - 10:17