Karike.com je društvena mreža koja ti nudi priliku da komuniciraš sa svojim prijateljima, upoznaš nove ljude, saznaš šta drugi misle o tebi i postaneš zvezda! Za korišćenje sajta uloguj se ili registruj! Besplatno je...
DanijelaSU blog

ČETNICI - OD MITA DO ISTINE

Četnička organizacija nastala je uoči balkanskih ratova u južnoj Srbiji i Makedoniji, kao vid zaštite od Turaka, Šiptara, a pre svega Bugara. Ono što se desilo u Drugom svetskom ratu i komunistička verzija priče o četnicima još uvek su razlog dubokih podela u srpskom narodu.

Tvrdnja da istoriju pišu pobednici, odnosno da se istorijske istine najčešće kroje po meri i želji onih koji su dobili rat, možda najbolje ilustruje odnos zvanične istoriografije prema četničkom pokretu u periodu posle Drugog svetskog rata. Više od četiri decenije četnici su predstavljani kao razularena banda domaćih izdajnika, koja je u pauzi tamanjenja gibanice i jaganjaca, uništavala, klala i silovala sopstveni narod. Četnici su optuživani za kolaboraciju sa nemačkim okupatorima, saradnju sa ustašama i drugim kvinslizima, osuđivani za najstrašnija ubistva i zločine, a njihov vojnički značaj tokom rata marginalizovan je i sveden na periferni nivo.

Slamka međ' vihorima

"Ja sam samo vojnik čiji je cilj bio da organizuje otpor protiv Sila osovine u borbi za očuvanje sopstvene države. Verovao sam da idem dobrim putem, ali je sudbina bila nemilosrdna prema meni i gurnula me u ovaj užasni ponor. Srčano sam se borio, mnogo uradio, ali svetska oluja je oduvala i mene i moje delo", reči su generala Draže Mihailovića, koje je izgovorio u završnom delu montiranog sudskog procesa, organizovanog protiv njega u Beogradu, 15. jula 1946. godine.

Nastanak pokreta

Četnička organizacija nastala je uoči balkanskih ratova u Staroj Srbiji ili Makedoniji, kao vid zaštite od Turaka, Šiptara, a pre svega Bugara, koji su na ovom području već imali vojne aktivnosti u želji da ovo područje pripoje matici. Četništvo je, zapravo, srpski naziv za gerilsko ratovanje u pozadini neprijateljske vojske, a kao takvo javlja se već posle Berlinskog kongresa 1878. godine, na teritoriji koja je ostala izvan granica Srbije. Krajem 19. i početkom 20. veka na području današnje Makedonije formiraju se prve četničke organizacije, čiji je cilj bio da zaštite srpsko stanovništvo od terora bugarskih komita.

Pukovnika Dragoljuba Mihailovića rat je zatekao na dužnosti načelnika operativnog odeljenja Druge armije, stacionirane u okolini Doboja. Tu je i čuo za kapitulaciju, ali odlučuje da se bori. Sa ostacima svoje jedinice povlači se ka Srbiji i već 11. maja stiže na Ravnu goru. Da podsetimo, reč je o visoravni na obroncima Suvobora, između Ljiga, Gornjeg Milanovca i Valjeva, stotinak kilometara južno od Beograda. Iako se nalazi u blizini glavnog sedišta okupatora, zbog nepristupačnosti terena i loših saobraćajnih veza, Ravna gora je bila idealna za okupljanje i organizovanje pokreta otpora. Ubrzo će ovom planinom prodefilovati mnogi ljudi vođeni idejom zajedničke borbe protiv okupatora.

Heroj koga su izdali saveznici

Sve do 1943. godine Draža i njegova jugoslovenska vojska u otadžbini su među saveznicima slavljeni kao prva saveznička gerila, prvi pokret koji se vojno suprotstavio Silama osovine. Sem konkretnog otpora Nemačkoj vojnoj sili, četnici su spasili i više od 500 savezničkih pilota, za šta je Draža Mihailović, posmrtno, 1948. godine odlikovan Legijom časti, jednim od najvećih odlikovanja koji mu je dodelio američki predsednik Truman. Međutim, te godine dolazi do promene stava među saveznicima, pri čemu se prednost daje Titovim partizanima.

Prisilna ravnoteža

Jedan od načina rešavanja međunacionalnih problema u Titovoj Jugoslaviji bio je da se na svaku negativnu pojavu u hrvatskom narodu nađe slična i među Srbima. Ako je, recimo, dokazana zločinačka aktivnost hrvatskog nadbiskupa Alojzija Stepinca, valjalo je odgovoriti sličnim optužbama i na račun srpskog vladike Nikolaja Velimirovića. Posle gušenja mas-poka u Hrvatskoj 1971. godine na udar kritike se tri godine kasnije našao i srpski liberalizam. Slično je bilo i sa četnicima, koji su bili bogom dani da amortizuju" sve ustaške zločine izvršene tokom rata u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

Lov na Dražu

Glavni operativac akcije hapšenja bio je Slobodan Penezić Krcun. U strogoj tajnosti prvo je namamljen i uhapšen četnički vojskovođa Nikola Kalabić, čovek od visokog poverenja Draže Mihailovića. Od tog trenutka put ka Draži je bio otvoren. Udba ga je, ostalo je zabeleženo, uhvatila 13. marta 1946. godine u Udruljama kod Višegrada, u blizini granice sa Srbijom. Na mestu na kojem je uhapšen Draža Mihailović, ubijeni su i njegovi pratioci: major Vasiljević, poručnik Kovač i kapetan Majstorović. Prema nekim izvorima, tu na licu mesta komunisti su ubili i zatrpali Nikolu Kalabića, koji ih je doveo do svog komandanta, zbog čega mu je Krcun obećao slobodu.

image.jpg?imageId=19494&thumb=1

Nakon hapšenja Mihailoviću je suđeno, manje više po kratkom postupku, bez prava na fer odbranu. U tajnosti je ubijen. Prema izvorima Ravnogorskog pokreta, ubistvo je obavljeno na Adi Ciganliji 17. jula 1946. godine. Do danas grob četničkog vođe nije pronađen, a neki izvori tvrde da je njegovo telo po ubistvu raskomadano i bačeno u krečanu na prostoru današnje Ade.








Koji je vas stav po ovom pitanju? Ja sam vrlo subjektivna - zbog mog dede :))



 
Interesantno
pozitivni glasovi: 5  |  negativni glasovi: 0

Napiši komentar: